Activiteiten

Toelichting van de spreker bij zijn lezing over: ''Rond de wieg van de gotische kathedraal".

"De gotische kathedraal heeft een geboortedatum – 11 juni 1144 – en een naam: Saint Denis. De gotische kathedraal had ook een geestelijke vader namelijk abt Suger. Deze abt had grootse plannen met zijn geesteskind. Vooral de betekenis gevende aspecten (de symboliek) van de gotische kathedraal zullen in de lezing aan de orde komen. Verder besteden we ook aandacht aan anderen die aan en rond de wieg van de gotische kerk stonden. We zullen ook zien dat niet iedereen even blij was met het ontstaan ven deze bouwkundige telg."

De heer De Jonge geeft zijn lezing aan de hand van een prachtige diapresentatie.

‍

Onder leiding van onze gids drs. A. (Arie) van Groningen brengen we een bezoek aan de Goudse Museumhaven met de historische boten en de Mallegatsluis. Op weg daar naar toe krijgen we uitleg bij diverse historische panden die we passeren. Drs. Van Groningen verzorgt ook de rondleiding door de Sint-Janskerk en uitleg bij prachtige gebrandschilderde glazen in deze kerk.

‍

In de rubriek Media treft u meer informatie aan over de dagexcursie naar Gouda. Daar treft u ook een Aanmeldingsformulier aan ingeval u deel wilt nemen aan deze dagexcursie. Klik op de link hierna en u wordt naar de rubriek Media geleid: https://www.svkoinonia.nl/media/zaterdag-6-september-2025---dagexcursie-naar-gouda-met-de-sint-janskerk-en-de-goudse-glazen

‍

Ter voorbereiding hieronder een aantal links naar de monumenten die we hopen te bezoeken:

https://sintjan.com/

https://sintjan.com/goudseglazen-online/

https://museumhavengouda.nl/

Als we, al is het maar oppervlakkig, kennis nemen van de geschiedenis van de Reformatie in Europa, raken we onder de indruk van de grote vragen en problemen waarmee de Reformatoren werden geconfronteerd en waarop van hen verwacht werd daar een op Gods Woord gefundeerd antwoord op te geven. Dat die antwoorden soms verschillend van inhoud waren is onder andere te verklaren vanuit hun verschillende theologische inzichten, maar zeker ook door de verschillende politieke en maatschappelijke omstandigheden waarin zij verkeerden.

Interessant is om na te gaan in hoeverre met name Luther, Melanchthon en Calvijn zich hiervan bewust waren en in hoeverre zij daarover contacten onderhielden en zoveel mogelijk de eenheid van de kerk probeerden te handhaven en te bevorderen.

Luther en Calvijn hebben elkaar nooit persoonlijk ontmoet, ook geen briefwisseling onderhouden. Calvijn had de boeken van Luther intensief en met vrucht bestudeerd. Omgekeerd geldt dat veel minder.

Melanchthon werkte nauw met Luther samen, maar kende en waardeerde Calvijn ook oprecht. Het waren geestelijke vrienden. Melanchthon heeft zeker gepoogd een nauwere kennismaking tussen de beide grootste Reformatoren te bewerkstelligen. We vragen ons af in hoeverre hij daarin is geslaagd.

Ook letten we erop in hoeverre er wederzijdse beïnvloeding is geweest tussen Melanchthon en Calvijn. Lag die met name in beider appreciatie van het humanisme of was die breder en dieper?”

Calvijn was een grootrechtsgeleerde. In de Institutie gaf hij de basis van zijn gedachten over rechten staat. We willen kijken naar wat hij naar voren bracht en zien hoe Edmund Burke in hetzelfde spoor ging als Calvijn – zij het in heel andere omstandigheden (de 18^e eeuw).

Hetzelfde geldt van Groen van Prinsterer, die een bewonderaar en in zekere zin een leerling was van Burke. Burke en Groen lieten in hun dagen zien dat hetgeen Calvijn behartigde juist in de tijd na de Franse Revolutie niet alleen van enorme betekenis is. De 20^e eeuw en onze eeuw laten dat, zo mogelijk, nog duidelijker zien.

Johannes Calvijn - Wikipedia

Edmund Burke - Wikipedia

Guillaume Groen van Prinsterer - Wikipedia

Introductietekst bij de lezing van dr. B.J. (Bart Jan) Spruyt over Bernardus van Clairvaux

‍Bernardus van Clairvaux heeft in een lange serie preken het Hooglied van Salomo verklaard en toegelicht. Juist dezer dagen verschijnt van die preken een nieuwe vertaling. Alhoewel Bernardus in de Middeleeuwen leefde en een monnik was, is hij ook door de reformatoren hoog gewaardeerd, om te beginnen al door Luther, die bij Bernardus zijn opvatting over de rechtvaardiging door het geloof terugvond. Met zijn Hooglied-commentaar heeft Bernardus gereformeerde commentatoren geïnspireerd (Udemans, Revius) en de invloed van zijn commentaar is tot in de kanttekeningen op de Statenbijbel aanwijsbaar.

Hieronder enkele links naar websites met meer informatie over Bernardus van Clairvaux.

‍Bernardus van Clairvaux - Wikipedia‍

De Hoogliedpreken van Bernardus van Clairvaux – Dr. P. de Vries – artikelen en opinie

Curriculum Vitae

Dr. Bart Jan Spruyt (1964) studeerde geschiedenis aan de universiteit Utrecht. Hij promoveerde in 1996 aan de Universiteit Leiden op een proefschrift over de Avondmaalsbrief (1525) van Cornelis Hoen. Hij was werkzaam als politiek journalist bij het Reformatorisch Dagblad en was mede-oprichter en directeur van de Edmund Burke Stichting. Voor diverse (dag)bladen en tijdschriften schreef en schrijft hij columns, onder andere voor het ND en het RD en voor Elsevier Weekblad.

Van 2009 – 2015 was Spruyt werkzaam als leraar maatschappijleer en geschiedenis aan het Wartburgcollege te Rotterdam. Eveneens was hij enkele jaren werkzaam als docent Cultuur en Maatschappij aan PABO De Driestar te Gouda. Op dit moment is hij universitair docent kerkgeschiedenis en apologetiek aan het seminarium van de Hersteld Hervormde Kerk (Vrije Universiteit, Amsterdam) en als lector bij het interkerkelijk platform Bijbels Beraad M/V.

Hij publiceerde onder andere de volgende boeken: Lof van het conservatisme (2003), De toekomst van de stad (2005, boekenweek-essay), Wie eenmaal heeft liefgehad. Over ds. J. T. Doornenbal, geloof, cultuur en politiek (2009), Romantiek en stichtelijkheid. Nagelaten geschriften van ds. J.T. Doornenbal (2016), Oud-Hervormd. Ds. Jan Wouter Felix(1824-1904), het Réveil in Friesland, en de strijd om de Nederlandse Hervormde Kerk (2022).

Over het onderwerp

Dr. De Boer schreef ter introductie op zijn lezing onderstaande tekst.

‍De gereformeerde gezindte wortelt in de stromingen van de Nadere Reformatie en het Réveil. Binnen deze stromingen is veel en intensief nagedacht over de plaats van het Joodse volk in Gods heilsgeschiedenis alsook in de eschatologie (de leer van de laatste dingen). De meningen hierover verschilden. Vanaf de 19e eeuw treedt er binnen de gereformeerde gezindte een zekere uniformering op. De leidende gedachte wordt: de kerk is in de plaats gekomen van Israël. Met grote woorden wordt afstand genomen van wat de Hollandse oudvaders en de Réveil-kring leerden. Iemand als de welbekende Wilhelmus á Brakel moest het daarbij ontgelden. Hoe komt het dan dat in de breedte van de gereformeerde gezindte en dus bijvoorbeeld in de SGP-achterban, deze theologische omslag zich zo snel en ook zo ingrijpend kon voltrekken? In deze lezing belicht ik welke theologische factoren hierin een rol hebben gespeeld, en nog steeds hun sporen binnen en buiten Nederland trekken.‍

‍

‍Over de spreker

‍Ds. C.P. de Boer is getrouwd, vader van negen kinderen en grootvader van twee kleinkinderen. In 2003 studeerde hij cum laude af aan de Theologische Universiteit in Apeldoorn. Hij promoveerde in 2020 met het schrijven van een proefschrift over het onderwerp: ”Christos Sunthronos. Een onderzoek naar de verwijzingen naar Psalm 110 in het Nieuwe Testament”. Hij volgde specialisatievakken in het Nieuwe Testament, de Vroege Kerk en Judaïca aan de Theologische Universiteit in Kampen (Broederweg), de Katholieke Universiteit in Utrecht en de Universiteit van Utrecht. Aan de universiteit van Leiden studeerde dr. De Boer Semitische Talen en Culturen. Sinds 2023 is hij predikant van de Christelijke Gereformeerde Kerk in Renswoude. Daarvoor was hij als predikant verbonden aan de gemeenten Sliedrecht Beth-El (2016-2023), Urk-Maranatha (2010-2016) en Werkendam (2003-2010). Dr. De Boer is universitair docent in de Bijbelse vakken (Exegese, Hermeneutiek en Bijbelse Theologie) voor het Hersteld Hervormd Seminarie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Daarnaast is hij publicist, bestuurslid van de stichting Bijbels Beraad M/V en lid van de Raad van Toezicht van de Pieter Zandt scholengemeenschap.

Volgt nog